روغن هاي پايه كه از پالايش نفت خام و يا از بازيافت مجدد
روغن هاي كاركرده توليد مي شوند هنوز ويژگي هاي لازم براي استفاده در موتور
خودرو هاي مدرن و ماشين آلات صنعتي را به طور كامل دارا نيستند لذا موادي به آن
افزوده مي شود تا در روغن مقاومت لازم براي شرايط سنگين كار , حرارت و فشار
زياد موتور , به طور بهينه ايجاد شود .
مهمترين موادي كه به منظور تامين ويژگيهاي مناسب به روغن
پايه افزوده مي شوند عبارتند از :
1 -
پاك كننده ها و معلق كننده ها : ( DETERGENTS AND DISPERSANTS)
در طي فرايند احتراق , مقدار زيادي ذرات دوده و مواد ناشي از احتراق ناقص پديد
مي آيد . اين مواد توليد شده در روغن غير محلول بوده و موجب تشكيل رسوب در
پيستونها مي شود و حتي ممكن است باعث چسبندگي رينگ و پيستون گردد . مواد
افزودني پاك كننده و معلق كننده به اكثر روغن هاي روان ساز براي از بين بردن
رسوبات فوق افزوده مي گردد . هر چه مقدار اين افزودني ها بيشتر باشد , روغن از
قدرت پاك كنندگي بيشتري برخوردار است . و در عمل روغن سريع تر سياه و كدر مي
گردد و هرچه ميزان اين دو ماده افزودني كمتر باشد روغن ديرتر سياه , ولي باعث
تـه نشين شدن رسوبات و آسيب رسيدن به موتور مي شود . بنابر اين سياه شدن سريع
روغن هنگام كار بر خلاف تصور عامه به هيچ وجه دليل نامرغوب بودن آن نيست .
2 -
بهبود دهنده شاخص گرا نروي : (VI IMPROVER )
ملكولهاي مواد افزودني بالابرنده شاخص گرانروي داراي پليمرهاي زنجيري بلند
(طويل ) هستند و نسبت به ملكولهاي روغن خيلي بزرگتر هستند به طوري كه در درجه
حرارت پايين تقريباً به صورت كلوئيدي در روغن پراكنده مي شوند و هر چه دماي
روغن بالا رود با حل شدن پليمرها گرا نروي روغن را جبران ميكند . اين مواد
بيشتر در روغن هاي چند درجه اي ( مالتي گريد ) استفاده مي شوند .
3 -
مواد ضد اكسيداسيون : (ANTI - OXIDANT )
بعضي از تركيبات موجود در روغن بر اثر حرارت زياد موتور و تماس دائم با هوا و
مجاورت با فلزات مختلف موتور , كه ممكن است مانند يك كاتاليزور عمل نمايند , در
معرض اكسيداسيون مداوم قرار گرفته و به موادي از قبيل پراكسيد ها و تركيبات آلي
ديگر تبديل ميشود . براي جلوگيري از اكسيد شدن روغن مواد افزودني ضد اكسيداسيون
به آن اضافه ميشود .
4 - مواد ضد سائيدگي: (ANTI -
WEAR )
در شرايط كار سخت , اجزاي موتور شامل سوپاپ ها , بادامك ها , ... دچار سائيدگي
ميشود . مواد ضد سائيدگي از بروز چنين ضايعات جلوگيري مي نمايند . استفاده از
اين مواد به منظور ايجاد لايه مقاومي از مواد شيميايي مابين قطعات متحرك و ثابت
است تا از تماس مستقيم فلز با فلز و در نتيجه سائيدگي جلوگيري كند .
5 -
مواد ضد خوردگي و ضد زنگ زدگي: (ANTI - CORROSION&ANTI - RUST)
به طور كلي روغن هاي معدني قابليت محافظت و جلوگيري از خوردگي و زنگ زدگي را
دارد , اما در هنگام عمل به علت وارد شدن آب به صورت قطره در داخل روغن , زنگ
زدگي و خوردگي رخ مي دهد براي جلوگيري از اين پديده , به اكثر روغن ها مواد
افزودني ضد خوردگي و ضد زنگ زدگي افزوده ميشود . در ضمن مواد افزودني قليايي مي
توانند اسيد هاي ناشي از عمل احتراق را (در موتور هاي احتراق داخلي ) كه موجب
خوردگي و زنگ زدگي نيز هستند , از بين ببرند .
6 -
مواد پايين آورنده نقطه ريزش : (POUR POINT DEPRESSANTS)
اين مواد به منظور پايين آوردن نقطه ريزش به روغن افزوده ميشوند تا راه اندازي
و روشن كردن موتور در هواي بسيار سرد امكان پذير گردد . يعني به كمك اين مواد
ذرات پارافين را در دماي پايين به صورت معلق در روغن نگه داشته و از بسته شدن
روغن (جامد شدن آن ) جلوگيري مي نمايند .
7 - مواد ضد كف :
(ANTI - FOAM)
به هنگام كار دستگاههاي صنعتي و موتور , به علت سرعت زياد حركت و ايجاد تلاطم ,
هواي وارد شده در روغن باعث تشكيل كف در آن مي شود . براي جلوگيري از اين پديده
و پيشگيري از بروز خسارت , مواد ضد كف به روغن افزوده ميشود .
